Beleidsregel veilige jaarwisseling Nijmegen

Beleidsregel veilige jaarwisseling Nijmegen De burgemeester van de gemeente Nijmegen, Overwegende dat: -in 2025 de Wet veilige jaarwisseling is aangenomen waarmee een vuurwerkverbod voor consumenten in de Wet Milieubeheer wordt geregeld; -in de wet een ontheffingsbevoegdheid voor burgemeesters is opgenomen om het afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling door georganiseerde groepen burgers mogelijk te maken. Deze mogelijkheid is nader uitgewerkt in het recent vastgestelde Besluit veilige jaarwisseling; -in de Nota van Toelichting van dat Besluit is opgenomen dat het verlenen van ontheffingen een mogelijkheid is, maar geen verplichting; -een burgemeester kan beslissen om geen ontheffingen te verlenen en dit in beleid vast te leggen; -artikel 2.3.2 sub f Vuurwerkbesluit bepaalt dat ontheffingen enkel kunnen worden verleend indien het door de burgemeester vastgestelde beleid dit toelaat. Gelet op: Artikel 9.2.2.1a van de wet Milieubeheer en de artikelen 2.3.2 e.v. van het Vuurwerkbesluit; Besluit: 1.de Beleidsregel veilige jaarwisseling Nijmegen vast te stellen; 2.te bepalen dat deze beleidsregels in werking treden op de dag na de bekendmaking 1. Inleiding In 2025 hebben de Eerste en de Tweede Kamer ingestemd met de Wet veilige jaarwisseling. Met deze wet wordt in de Wet milieubeheer een algeheel vuurwerkverbod opgenomen. Gelijktijdig is bepaald dat de burgemeester ontheffing kan verlenen van dit verbod en dat de voorwaarden waaronder een aanvraag tot ontheffing kan worden verleend, geregeld worden in een algemene maatregel van bestuur (Amvb). De Amvb waarin de voorwaarden en voorschriften voor een ontheffing zijn geregeld, is het Besluit veilige jaarwisseling. Met deze Amvb wordt het Vuurwerkbesluit uitgebreid met regels voor het verlenen van ontheffingen. Uit de Nota van toelichting bij het Besluit veilige jaarwisseling blijkt dat de burgemeester beleidsvrijheid heeft bij het al dan niet verlenen van ontheffingen: “Hij kan daartoe zelf beleid opstellen in een beleidsregel. De burgemeester kan beslissen in overleg met de lokale driehoek om geen, of een maximumaantal, ontheffingen te verlenen in zijn gemeente.” Bij Koninklijk Besluit van 1 juli 2026 is bepaald dat de Wet veilige jaarwisseling en het Besluit veilige jaarwisseling op 1 augustus 2026 in werking treden. Beide zijn op die datum in werking getreden. Met deze beleidsregel wordt duidelijkheid verschaft over het al dan niet verlenen van ontheffingen. 2. Geen ontheffingen in Nijmegen: nulbeleid De burgemeester van Nijmegen zal voorafgaand aan de komende jaarwisseling van 2026-2027 geen ontheffing als bedoeld in artikel 9.2.2.1a, vierde lid, van de Wet milieubeheer verlenen. Ook in de volgende jaarwisselingen zal dit niet gebeuren, tenzij deze beleidsregels ingetrokken of gewijzigd worden. In Nijmegen zal ook geen procedure worden ingericht om aanvragen voor een ontheffing mogelijk te maken. Mocht er toch een verzoek dat als een aanvraag moet worden beschouwd, ontvangen worden, dan zal dit verzoek om een ontheffing door de burgemeester worden afgewezen op grond van artikel 2.3.2 sub f Vuurwerkbesluit onder verwijzing naar deze beleidsregels. Uit de afstemming met de lokale driehoek blijkt dat het Openbaar Ministerie en de politie zich kunnen vinden in een besluit om voor de jaarwisseling geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk te verlenen. 3. Overwegingen nulbeleid Aan het besluit om geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling te verlenen, liggen de volgende overwegingen ten grondslag: 3.1 Nijmegen al jaren vuurwerkvrij Nijmegen kent al een aantal jaren een algeheel verbod op het afsteken van vuurwerk in de APV en in de periode daarvoor een gedeeltelijk verbod. Het was de keuze van het gemeentebestuur om het afsteken van vuurwerk lokaal te verbieden, terwijl dat op grond van landelijke wetgeving wel mogelijk was tijdens de jaarwisseling. Er is geen reden om dit uitgangspunt te verlaten, nu het landelijke verbod op het afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling tot stand is gekomen. De ontheffingsmogelijkheid in de landelijke regeling is bedoeld om lokaal maatwerk te kunnen leveren en het voeren van een nulbeleid is steeds genoemd als optie voor de burgemeester. Het voeren van een nulbeleid is passend voor een gemeente die al jarenlang voorvechter is van een vuurwerkvrije stad. 3.2 Handhaving en aansprakelijkheid Naast het principiële uitgangspunt van 3.1 moet ook worden opgemerkt dat aan eventuele ontheffingen tal van voorschriften moeten worden verbonden op grond van het Besluit veilige jaarwisseling, op de naleving waarvan ook moet worden toegezien. Een aantal van die voorschriften zien op het afsteken zelf dat met ontheffing zou mogen plaatsvinden op Oudjaarsavond. Met de beschikbare capaciteit aan toezichthouders is het zeer twijfelachtig of er voldoende toezicht kan worden gehouden op afsteeklocaties. Onvoldoende toezicht kan leiden tot grote veiligheidsrisico’s, veroorzaakt door het overtreden van de voorschriften, maar ook tot mogelijke aansprakelijkheid van de gemeente. Ondanks het nieuwe landelijke vuurwerkverbod is het niet de verwachting dat er geen (illegaal) vuurwerk zal worden afgestoken. Immers, ook tijdens de jaren dat het lokale verbod gold was dat het geval. Het kan dan gaan om van eerdere jaren resterend F2 vuurwerk of elders gekocht, al dan niet illegaal vuurwerk. Als ontheffingen worden verleend voor het afsteken van F2-vuurwerk, dan kan dat in combinatie met het afsteken van illegaal vuurwerk een diffuse situatie opleveren. Het handhaven van de openbare orde tijdens de jaarwisseling brengt al de nodige uitdagingen voor de politie met zich mee. Daar komt de handhaving van het vuurwerkverbod bij. Als de politie daarbij een onderscheid moet maken tussen ‘legale’ en ‘illegale’ knallen, dan wordt het handhaven van het vuurwerkverbod een schier onmogelijke taak. Het is voor de politie ondoenlijk om vast te stellen of een knal is veroorzaakt door het ontbranden van een stuk vuurwerk, waar ontheffing voor is verleend, of door het afsteken van een illegaal stuk vuurwerk, zeker in de vaak onoverzichtelijke en voor hulpverleners risicovolle nachtelijke uren tijdens de jaarwisseling. 3.3 Aanvraagprocedure ontheffing Het beoordelen en verlenen van ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk is een nieuwe taak, waar de gemeentelijke organisatie nog niet op is ingericht. Het Besluit veilige jaarwisseling treedt op 1 augustus 2026 in werking. Vanaf dat moment zou een aanvraag voor een ontheffing kunnen worden ingediend. Om aanvragen voor ontheffingen in behandeling te kunnen nemen en te kunnen beoordelen, dient de gemeente een aanvraagprocedure en -proces in te richten. De ervaring leert dat dergelijke procedures tijd vergen. Bovendien zal een deel van de beoordeling van door ketenpartners van de gemeente moeten worden gedaan. Het is niet realistisch om dit proces goed ingericht te hebben voor de jaarwisseling 2026-2027. Zelfs indien er in de toekomst in Nijmegen voor gekozen zou worden om ontheffingen te gaan verlenen, dan zal tijdig gestart dienen te worden met het inrichten van een dergelijk proces. 4. Citeertitel De citeertitel is ‘Beleidsregel veilige jaarwisseling Nijmegen’. Aldus vastgesteld door de burgemeester van Nijmegen op 28 september 2026. Drs. H.M.F. Bruls