Beleidsregel Veilige jaarwisseling Zwijndrecht

Beleidsregel Veilige jaarwisseling Zwijndrecht De burgemeester van de gemeente Zwijndrecht; Overwegende dat; -op grond van de Wet veilige jaarwisseling een vuurwerkverbod in de Wet Milieubeheer is opgenomen; -het bezit en het gebruik van vuurwerk van de categorieën F2, F3 en F4 voor anderen dan personen met gespecialiseerde kennis is verboden, evenals de verkoop daarvan; -ontheffing kan worden verleend van dit verbod; -de regels voor het verlenen van een ontheffing op grond van het Besluit veilige jaarwisseling in het Vuurwerkbesluit zijn opgenomen; -hij in overleg met de lokale driehoek kan besluiten om geen ontheffingen te verlenen; -de wijze waarop gebruik kan worden gemaakt van de bevoegdheid tot het verlenen van ontheffing wordt vastgelegd in een beleidsregel; gelet op de artikelen -9.2.2. 1a van de Wet milieubeheer, -2.3.2. e.v. van het Vuurwerkbesluit, -1.2 e.v. Regeling bedrijfsmatig tot ontbranding brengen van vuurwerk -4.9 Arbeidsomstandighedenbesluit BESLUIT: vast te stellen: de beleidsregel veilige jaarwisseling Zwijndrecht. 1. Inleiding In 2025 hebben de Eerste en de Tweede kamer ingestemd met de Wet veilige jaarwisseling. Met deze wet wordt in de Wet milieubeheer een algeheel vuurwerkverbod opgenomen. Gelijktijdig worden bij algemene maatregel van bestuur (Amvb) regels gesteld over de voorwaarden waaronder de burgemeester de ontheffing kan verlenen en de voorschriften die de burgemeester aan de ontheffing kan verbinden. De Amvb waarin de voorwaarden en voorschriften voor een ontheffing zijn geregeld, is het Besluit veilige jaarwisseling. Met deze Amvb wordt het Vuurwerkbesluit uitgebreid met regels voor het verlenen van ontheffingen. Uit de Nota van toelichting bij het Besluit veilige jaarwisseling blijkt dat de burgemeester beleidsvrijheid heeft bij het al dan niet verlenen van ontheffingen: “Hij kan daartoe zelf beleid opstellen in een beleidsregel. De burgemeester kan beslissen in overleg met de lokale driehoek om geen, of een maximumaantal, ontheffingen te verlenen in zijn gemeente.” Bij Koninklijk Besluit van 1 juli 2026 is bepaald dat de Wet veilige jaarwisseling en het Besluit veilige jaarwisseling op 1 augustus 2026 in werking zijn getreden. Met deze beleidsregel wordt duidelijkheid verschaft over het al dan niet verlenen van ontheffingen. 2. Beleidsregel De burgemeester van Zwijndrecht maakt geen gebruik van zijn bevoegdheid om ontheffing te verlenen als bedoeld in artikel 9.2.2. 1a, vierder lid, van de Wet Milieubeheer. Dit betekent dat in de gemeente Zwijndrecht geen ontheffing wordt verleend voor het tot ontbranding brengen van F2-vuurwerk tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 02.00 uur, tenzij aan de volgende voorwaarden wordt voldaan; -de aanvrager, een vereniging of stichting, een sterk verankerde lokale binding heeft met de gemeente Zwijndrecht én die staat ingeschreven in het handelsregister, binnen de gemeente Zwijndrecht, -aan alle voorwaarden wordt voldaan die gesteld worden vanuit de Regeling bedrijfsmatig tot ontbranding brengen van vuurwerk -de hulpdiensten een positief advies geven inzake de ontheffingsaanvraag 3. Motivatie Aan het besluit om tijdens de jaarwisseling geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk te verlenen, liggen de volgende overwegingen ten grondslag: 3.1 Doel en strekking van de wet De wet Veilige jaarwisseling heeft als uitgangspunt het verminderen van vuurwerk gerelateerde schade, letsel en verstoringen van de openbare orde door een landelijk verbod op consumentenvuurwerk in te voeren. De ontheffingsbevoegdheid vormt daarop een beperkte uitzondering en niet het uitgangspunt. 3.2 Behandeling verzoek om ontheffing, toezicht en handhaving Verzoek om ontheffing Het Besluit veilige jaarwisseling verplicht de burgemeester om aan iedere ontheffing een uitgebreid pakket aan veiligheidsvoorschriften te verbinden. Daarbij moet vooraf zorgvuldig worden beoordeeld of wordt voldaan aan alle wettelijke eisen ten aanzien van onder meer het veiligheidsplan, het afsteekterrein, de veiligheidszone, de aangewezen supervisors en ontbranders en de wijze waarop het vuurwerk wordt opgeslagen en afgestoken. Toezicht en Handhaving Daarnaast rust op de burgemeester de verantwoordelijkheid om toe te zien op de naleving van deze voorschriften. Dit brengt een omvangrijke toetsings- en toezichtstaak met zich mee. Een deel van het toezicht op de naleving van de aan een ontheffing verbonden voorschriften kan voorafgaand aan het afsteken plaatsvinden, bijvoorbeeld door controle van het afsteekterrein en de inrichting van de veiligheidszone. Juist tijdens het moment waarop de risico's het grootst zijn, namelijk het daadwerkelijk tot ontbranding brengen van het vuurwerk, kan echter geen adequaat toezicht worden gehouden, dit in verband met de zeer beperkte (specialistische) handhavingscapaciteit in de gemeente Zwijndrecht. Tijdens de jaarwisseling ligt de verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid bij de politie, die tijdens de jaarwisseling haar capaciteit primair inzet voor het optreden bij excessen en ernstige openbare-ordeverstoringen. Toezicht op de naleving van de voorschriften die aan een ontheffing zijn verbonden, behoort dan niet tot de taak van de politie. Ook de VNG concludeert in haar uitvoeringstoets dat toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften tijdens de jaarwisseling in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar is. Het toezicht op de naleving op de ontheffingsvoorschriften tijdens de jaarwisseling is een taak van de gemeente. Het ontbreekt de gemeente aan capaciteit hierop toe te zien en wil ook de toezichthouders niet blootstellen aan de risico’s die het toezicht met zich meebrengt. De toezichthouders van de gemeente zijn niet opgeleid voor de orde handhaving. Hierdoor ontbreekt juist tijdens de periode waarin het vuurwerk volgens het Besluit veilige jaarwisseling mag worden afgestoken, tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 02.00 uur, en in het bijzonder tijdens de drukste uren rond de jaarwisseling, de mogelijkheid om effectief toezicht te houden op de naleving van de aan de ontheffing verbonden veiligheidsvoorschriften. Gelet op de veiligheidsrisico's die ontstaan wanneer deze voorschriften niet worden nageleefd, de verantwoordelijkheid van de burgemeester voor een zorgvuldige toepassing van de ontheffingsbevoegdheid en het ontbreken van voldoende mogelijkheden om naleving te controleren, acht de burgemeester het niet verantwoord gebruik te maken van de bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. 3.3 Aansprakelijkheid Het verlenen van een ontheffing brengt aansprakelijkheidsrisico's met zich mee. Hoewel de primaire verantwoordelijkheid voor het veilig organiseren en uitvoeren van de vuurwerkactiviteit bij de ontheffinghouder ligt, kan de burgemeester of de gemeente onder omstandigheden civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld wanneer sprake is van onzorgvuldig handelen of een onrechtmatige daad. De VNG wijst er in haar uitvoeringstoets op dat verenigingen en stichtingen veelal niet beschikken over voldoende financiële draagkracht om omvangrijke schadeclaims te voldoen. Indien geen of onvoldoende verhaal mogelijk is op de organisator, kan dit leiden tot civielrechtelijke procedures waarin ook de rol van de burgemeester en de gemeente ter discussie wordt gesteld. De VNG benoemt dit uitdrukkelijk als een relevant aandachtspunt bij de afweging om al dan niet gebruik te maken van de ontheffingsbevoegdheid. De burgemeester acht het, mede gelet op deze aansprakelijkheidsrisico's en zijn verantwoordelijkheid voor een zorgvuldige besluitvorming, niet wenselijk om gebruik te maken van de bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. Het belang van het beperken van juridische en financiële risico's voor zowel de gemeente als derden weegt in dit verband minder zwaar dan de bescherming van de openbare orde en veiligheid, maar vormt wel een aanvullende omstandigheid die de gekozen beleidslijn ondersteunt. 3.4 Regionale afstemming De burgemeester heeft bij de totstandkoming van deze beleidsregel kennisgenomen van de afwegingen die binnen de veiligheidsregio en de regionale samenwerking tussen gemeenten zijn gemaakt ten aanzien van de uitvoering van de Wet veilige jaarwisseling. Binnen de regio bestaat brede overeenstemming dat het verlenen van ontheffingen leidt tot vergelijkbare vraagstukken op het gebied van uitvoerbaarheid, toezicht, handhaafbaarheid en openbare orde en veiligheid. Om die reden hebben de gemeenten, in afstemming met de politie eenheidsleiding en het Openbaar Ministerie, in de regio afgesproken in beginsel geen gebruik te maken van de wettelijke bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. Ook de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid onderschrijft het nut van de beperking om vuurwerk af te steken en de voordelen die dat voor de veiligheid van de hulpverleners kan hebben. De burgemeester acht deze regionale afstemming van belang, omdat een zoveel mogelijk uniforme beleidslijn bijdraagt aan de duidelijkheid voor inwoners, verenigingen en ondernemers, het beperken van waterbedeffecten tussen gemeenten en een eenduidige uitvoering en handhaving van de Wet veilige jaarwisseling. Deze regionale afstemming vormt geen zelfstandige grondslag voor het vaststellen van deze beleidsregel, maar ondersteunt de eigen, zelfstandige belangenafweging van de burgemeester. 3.5 Lokale omstandigheden Bij de vaststelling van deze beleidsregel heeft de burgemeester de specifieke lokale omstandigheden binnen de gemeente Zwijndrecht betrokken. Binnen Zwijndrecht en de dorpskern Heerjansdam zijn woongebieden en maatschappelijke voorzieningen op relatief korte afstand van elkaar gelegen. Daarnaast bevinden zich binnen de gemeente diverse kwetsbare objecten en locaties, waaronder zorginstellingen, scholen, een dierenverblijf en groengebieden. De beschikbare openbare ruimte is hierdoor slechts beperkt geschikt om te voldoen aan de wettelijke eisen die het Besluit veilige jaarwisseling stelt aan een afsteekterrein, de veiligheidszone en de bereikbaarheid voor hulpdiensten. Bovendien kan het afsteken van vuurwerk op dergelijke locaties leiden tot overlast voor omwonenden, risico's voor dieren en verstoring van de openbare orde. In de afgelopen jaren is in Zwijndrecht meermaals illegale opslag van vuurwerk aangetroffen en is zwaar knalvuurwerk afgestoken. Tijdens vorige jaarwisselingen zijn meerdere incidenten geweest waarbij vuurwerk in het geding was. Zo heeft er onder andere een vuurwerkongeval plaats gevonden wat leidde tot zwaar lichamelijk letsel en zijn hulpverleners ook bekogeld met vuurwerk. De schade als gevolg van het afsteken van vuurwerk heeft de gemeente Zwijndrecht in de afgelopen jaren gemiddeld 35.000 per jaar gekost. Deze schade was vooral aangebracht aan prullenbakken en speeltoestellen in de openbare ruimte. De burgemeester acht het daarom niet wenselijk om locaties aan te wijzen of ontheffingen te verlenen voor het afsteken van consumentenvuurwerk. Daarbij weegt mee dat de beperkte schaal van de gemeente en de verwevenheid van woon-, recreatie- en buitengebieden maken dat de veiligheidsbelangen en de belangen van omwonenden niet in voldoende mate kunnen worden gewaarborgd. 3.6 Haalbaarheid en implementatie De ontheffingsregeling brengt voor de gemeente een omvangrijke nieuwe uitvoerings- en toezichtstaak met zich mee. Voor een zorgvuldige uitvoering moeten onder meer een aanvraagprocedure, beoordelingskader, werkprocessen, interne afstemming en afspraken met ketenpartners worden ingericht. Gelet op de beperkte implementatietijd voorafgaand aan de eerste jaarwisseling waarop de Wet veilige jaarwisseling van toepassing is, acht de burgemeester het niet mogelijk deze nieuwe taak op een zorgvuldige, uitvoerbare en handhaafbare wijze vorm te geven. Deze omstandigheid ondersteunt de keuze om in beginsel geen gebruik te maken van de bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. 3.7 Alternatieven Het inwerking stellen van de Wet veilige jaarwisseling en deze beleidsregel neemt niet weg dat er ruimte wordt geboden voor initiatieven vanuit de samenleving. Deze initiatieven worden bij aanmelding nadrukkelijk getoetst op de geldende wet- en regelgeving. Tevens dient nadrukkelijk te worden aangetoond dat: -de aanvrager, een vereniging of stichting, een sterk verankerde lokale binding heeft met de gemeente Zwijndrecht én die staat ingeschreven in het handelsregister, binnen de gemeente Zwijndrecht, -aan alle voorwaarden wordt voldaan die gesteld worden vanuit de Regeling bedrijfsmatig tot ontbranding brengen van vuurwerk Tevens geldt dat een evenement waarbij vuurwerk wordt afgestoken per definitie valt in de evenementen categorie C, hiervoor een positief advies noodzakelijk is van alle betrokken hulpdiensten. 4. Inwerkingtreding en citeertitel 1.Deze beleidsregel treedt in werking op de eerste dag na de bekendmaking ervan in het Gemeenteblad. 2.Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel Veilige jaarwisseling Zwijndrecht. Ondertekening Besloten op 2 september 2026De burgemeester van Zwijndrecht L.C.A Anink